Taliban’ın 2021 yılında Afganistan’da yeniden iktidarı ele geçirmesinin ardından üniversitelerin akademik ve idari yapısında köklü bir dönüşüm yaşandığı aktarılmaktadır. Yapılan kapsamlı analiz, üniversitelerdeki üst düzey yöneticilerin neredeyse tamamının görevden alındığını ve yerlerine Taliban’a yakın isimlerin atandığını ortaya koymaktadır.
Bu süreç, yükseköğretim kurumlarının özerk yapısının büyük ölçüde ortadan kalkmasına yol açmıştır. Yeni yöneticilerin büyük bir bölümü akademik liyakatten ziyade dini eğitim almış ya da Taliban saflarında geçmişe sahip kişilerden oluşmaktadır. Doktora derecesine sahip yönetici oranının son derece düşük olması, üniversitelerde bilimsel yönetim anlayışının zayıfladığını göstermektedir. Üniversiteler, eleştirel düşüncenin ve akademik özgürlüğün geliştiği alanlar olmaktan çıkarak ideolojik denetim araçlarına dönüşmektedir.
Ayrıca, kadınların üniversite yaşamından tamamen dışlandığı, kitapların sansürlendiği ve akademisyenlerin baskı altında çalıştığı vurgulanmaktadır. Uluslararası iş birliklerinin ciddi biçimde sekteye uğradığı belirtilirken, uzmanlar Afgan yükseköğretiminin uzun vadede küresel akademik sistemden izole olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekmektedir.
(Times Higher Education, Tash Mosheim, 08 Aralık 2025 tarihli yazıdan yararlanılmıştır.)
